Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân luôn là nhân tố quyết định thắng lợi. Trong điều kiện chiến tranh hiện đại, khi các phương tiện tiến công đường không ngày càng phát triển với tốc độ cao, tầm hoạt động xa, độ chính xác lớn và ứng dụng rộng rãi công nghệ cao, việc xây dựng thế trận phòng không nhân dân vững chắc là yêu cầu khách quan, cấp thiết nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, các mục tiêu trọng yếu và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.
Thực tiễn các cuộc xung đột quân sự trên thế giới thời gian qua cho thấy, bên cạnh lực lượng phòng không chuyên trách, lực lượng phòng không toàn dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quan sát, phát hiện, thông báo, báo động, sơ tán, phòng tránh và khắc phục hậu quả các cuộc tiến công đường không. Đây là một trong những yếu tố góp phần nâng cao khả năng phòng thủ, bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng trời của mỗi quốc gia.

Luyện tập tình huống đánh địch đột nhập đường không
Kế thừa truyền thống chiến tranh nhân dân và nghệ thuật quân sự Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định phòng không nhân dân là bộ phận quan trọng của nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc. Quan điểm đó tiếp tục được cụ thể hóa bằng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là Luật Phòng không nhân dân năm 2024. Luật đã khẳng định rõ phòng không nhân dân là hoạt động của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước; lực lượng vũ trang địa phương làm nòng cốt, nhằm chủ động chuẩn bị, phòng tránh, đánh trả tiến công đường không, khắc phục hậu quả và bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc.
Những năm qua, các cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự từ Trung ương đến địa phương đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phòng không nhân dân. Nội dung phòng không nhân dân được lồng ghép trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo từng bước được hoàn thiện; công tác huấn luyện, diễn tập, giáo dục quốc phòng và an ninh được triển khai nền nếp, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Tổ quốc.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng không nhân dân được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú, thiết thực. Thông qua các cơ quan báo chí, truyền thông, hệ thống thông tin cơ sở và các hoạt động giáo dục quốc phòng, an ninh, nội dung về nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng trời; nhận biết các nguy cơ, hành vi vi phạm vùng trời; trách nhiệm của công dân trong tham gia xây dựng nền phòng không nhân dân đã được tuyên truyền sâu rộng, góp phần nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng và tinh thần trách nhiệm của toàn dân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Là thành phố cảng lớn nhất miền Bắc, trung tâm kinh tế, công nghiệp, dịch vụ và logistics quan trọng của cả nước, Hải Phòng đồng thời là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng, an ninh. Trong các cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại bằng không quân trước đây, quân và dân thành phố đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời, vùng biển của Tổ quốc.
Phát huy truyền thống đó, những năm qua, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hải Phòng đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và thế trận phòng không nhân dân vững chắc. Bộ CHQS thành phố cùng các cơ quan, đơn vị liên quan đã chủ động tham mưu triển khai đồng bộ các kế hoạch, phương án phòng không nhân dân; thường xuyên rà soát, bổ sung các phương án bảo vệ mục tiêu trọng điểm; tổ chức luyện tập, diễn tập, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và xử trí các tình huống trên không.
Công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng không nhân dân trên địa bàn thành phố được triển khai thường xuyên, liên tục, tập trung làm rõ âm mưu, thủ đoạn sử dụng các phương tiện tiến công đường không công nghệ cao; phổ biến các quy định của pháp luật về quản lý vùng trời, quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác; hướng dẫn nhân dân kỹ năng phòng tránh, sơ tán, xử trí tình huống và tham gia khắc phục hậu quả khi có sự cố xảy ra.
Các cuộc diễn tập khu vực phòng thủ, diễn tập phòng không nhân dân được tổ chức nghiêm túc, sát thực tế, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương và khả năng hiệp đồng của các lực lượng. Thông qua diễn tập, các địa phương tiếp tục rà soát, bổ sung phương án, nâng cao khả năng xử lý các tình huống về quốc phòng, an ninh ngay từ cơ sở.

Hệ thống phòng không SPYDER tiên tiến của Việt Nam
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, các loại tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ ngày càng phổ biến, yêu cầu đối với công tác phòng không nhân dân đặt ra ngày càng cao. Do đó, cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; xây dựng lực lượng phòng không nhân dân vững mạnh, rộng khắp; phát huy vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở trong quản lý, bảo vệ vùng trời; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh.
Bảo vệ vùng trời Tổ quốc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Phòng không nhân dân không chỉ là hoạt động quân sự mà còn là biểu hiện sinh động của sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự quản lý, điều hành hiệu quả của Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và tinh thần trách nhiệm của mỗi người dân, công tác phòng không nhân dân sẽ tiếp tục được nâng cao về chất lượng, hiệu quả, góp phần xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, bảo vệ vững chắc bầu trời, vùng biển và chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trong mọi tình huống.
Tác giả: Trung đoàn 836